Kartmistrz

Historia kart postaci


Historia kart postaci nierozerwalnie łączy się z historią samych gier fabularnych, ale nie jest z nią tożsama. Szukając źródeł RPG, możemy trafić nawet na XVI-wieczną Commedia dell’arte. Próżno jednak doszukiwać się tam choćby zaczątków kart postaci.

Przełom nastąpił wraz z pojawieniem się tzw. gier wojennych, takich jak Kriegsspiel (dosł. "gra wojenna", 1824, von Reiswitz), będących wariacją na temat szachów. Przy tej okazji pojawia się po raz pierwszy karta strat oddziałów. W podobnym tonie utrzymana była karta do gry Strategos (1879/80, Charles A. L. Totten).

Następnym ogniwem ewolucji były wojenne gry morskie. Pierwszą tego typu grą było Jane's Fighting Ship z 1898 roku, w której autor – Fred T. Jane – zastosował szczegółowe karty jednostek morskich. Jednak dopiero w grze wojennej Fletchera Pratta, znanej pod tytułem The Fletcher Pratt Naval War Game (1940), na karcie statku, oprócz stałych statystyk, znalazło się miejsce do notowania uszkodzeń. Wreszcie w 1972 roku ukazała się gra Don't Give Up the Ship, pierwszy owoc współpracy Gary’ego Gygaxa i Dave'a Arnesona, która zawierała wypełnianą przez gracza kartę okrętu.

Lata ‘60 i ‘70 ubiegłego wieku to rozkwit gier typu play-by-mail (ang. gra przez pocztę), a to za sprawą gry Dyplomacy (w Polsce znana jako Dyplomacja), opracowanej przez Allana B. Calhamera w 1954 i wydanej w 1959 roku. Grający listownie przekazywali sobie informacje na temat toczonej rozgrywki.

Pierwsza karta postaci do gry fabularnej pojawiła się w 1975 roku i, jak się można domyślać, była ona przeznaczona do gry Dungeons & Dragons Gary'ego Gygaxa i Dave'a Arnesona (opublikowanej rok wcześniej). Co ciekawe, pierwotnie karta była dostępna jedynie dla pracowników wydawnictwa TSR – wydawcy D&D. Fani nowego typu gier otrzymali swoją kartę jeszcze tego samego roku. Miała one postać 24-stronicowej broszurki zatytułowanej "Character Archaic" i zawierała 20 czystych kart postaci.

Zaczątków polskich kart postaci możemy doszukiwać się w grach Andia (symulacja społeczno-polityczna z lat ‘70 XX wieku) i Książę (1982, tłumaczenie gry Machavelli z 1977 roku). Obie gry zostały opracowane i rozpowszechnione przez Centrum Gier i Rozrywek Umysłowych Groteka.

Pierwsza w Polsce karta postaci pojawiła się wraz z wydaniem w 1982 roku przez firmę ENCORE gry Labirynt Śmierci. Mimo że gra została zaklasyfikowana jako planszowa, zawierała wiele elementów gier fabularnych, w tym kartę cech postaci, którą gracze wypełniali przed rozpoczęciem rozgrywki.

Pewnego rodzaju ciekawostką jest gra paragrafowa Kosmolot "Podróżnik", która ukazała się w potrójnym numerze magazynu "Fikcje" z 1985 roku. Było to tłumaczenie "Starship Traveller" – czwartej części cyklu gier paragrafowych "Fighting Fantasy" wykreowanych przez Steve'a Jacksona (1983). Zawierała ona kartę przygody, na której zanotowane były statystyki załogi i statku.

Kolejną kartę postaci możemy odnaleźć w grze paragrafowej Dreszcz Jacka Ciesielskiego, opublikowanej najpierw w odcinkach (numery 553, 554 i 560) w tygodniku "Razem" z 1987 roku. Mimo że nadal nie była to gra fabularna, dedykowana karta wyprawy (wzorowana na karcie ze wspomnianej serii "Fighting Fantasy") była bardzo zbliżona do dzisiejszych standardów.

W trzecim numerze czasopisma "Fenix" z 1990 roku pojawił się tekst Andrzeja Sapkowskiego zatytułowany Role Playing Games - gry fantasy dla każdego, który zawierał opis rozgrywki i podstawowe reguły gry fabularnej. Rozszerzony przedruk artykułu pod nowym tytułem Tym, którzy pierwszy raz pojawił się w 2(7)/94 numerze magazynu "Magia i Miecz". Poszerzone wydanie książkowe gry pod tytułem Oko Yrrhedesa ukazało się w 1995 roku (wznowienie w 1999). Gra nie zawierała formalnej karty postaci, ale wskazywała na jej użycie (ewidencja postaci).

Zanim ukazał się pierwszy numer czasopisma "Magia i Miecz", w 1993 roku wydana została, nakładem wydawnictwa Sfera, miniaturowa gra Potyczka. Było to w rzeczywistości tłumaczenie gry Melee (1977, Steve Jackson, Metagaming Concepts), zawierające gotową mechanikę walki do gry fabularnej. Wewnątrz, oprócz, rzecz jasna, zasad walki, znajdował się opis tworzenia postaci, i to właśnie on wymuszał na graczach stworzenie karty statystyk postaci.

W tym samym roku (1993), na łamach wspomnianego wcześniej czasopisma "Magia i Miecz", ukazała się pierwsza część Kryształów Czasu Artura Szyndlera, wraz z kartą do nich. Chociaż tzw. wersja dyskietkowa krążyła w środowisku już kilka lat wcześniej.

Mniej więcej w tym samym czasie pojawiło się także nieoficjalne tłumaczenie gry Warhammer Fantasy Roleplay, wydane za sprawą lubelskiego klubu Cytadela. Oficjalną polską premierę Warhammer miał dopiero w 1994 roku nakładem wydawnictwa MAG.

Obecnie niemal każda gra fabularna posiada swoją kartę postaci. Tradycja tworzenia i wypełniania kart trwa od dziesięcioleci. Nieważne, czy są to karty na papierze, czy też wyłącznie elektroniczne. Liczy się tylko to, że dzięki nim, możemy swobodniej grać w nasze ulubione gry.

___________________

WYKAZ ŹRÓDEŁ

  1. Wpis pt. Sheets Before Characters na blogu Playing at the World.
  2. Wpis pt. Early American Wargaming na blogu On War and Words.
  3. Podstrona pt. Character Sheets serwisu The Acaeum.
  4. Podstrona pt. Gry Paragrafowe serwisu ArSoft Corporation.
  5. Artykuł pt. Historia RPG (1) i Historia RPG (2) z magazynu Esensja.
  6. Wpis pt. Pierwsze poslkie LARPy - lata 70 na blogu Git Games.
  7. Wpis pt. Historia RPG w Polsce: Książę na blogu Git Games.
  8. Wpis pt. Jacek Ciesielski - mity, blaski i cienie popularyzatora RPG w Polsce na blogu Git Games.
  9. Wpis pt. Jacek Rodek i Jego rozmowy z Wojtkiem Sedeńką i Tomkiem Kreczmarem na blogu Git Games.

Ostatnia aktualizacja: 06-12-2016


« powrót | drukuj

© 2011 - 2017 Kartmistrz - Royal Letter Theme designed by Jagmin

ptb powered